De GGD Amsterdam, het Nederlands Jeugd Instituut (NJI) en Praktikon hebben de Zelfredzaamheid-Matrix-Jongeren (ZRM-Jongeren) en ZRM-Huishoudens ontwikkeld. Beide zijn een uitbreiding op de al bestaande ZRM voor volwassenen. Met de drie ZRM-instrumenten kan de zelfredzaamheid van cliënten vanaf 12 jaar individueel maar ook als onderdeel van een huishouden worden gemeten.

Belangrijke leefdomeinen

De twee nieuwe meetinstrumenten brengen de zelfredzaamheid in kaart op belangrijke domeinen. De ZRM-Jongeren omvat dezelfde dertien leefdomeinen als de Zelfredzaamheid-Matrix (voor volwasse-nen), maar indicatoren binnen elk van deze domeinen zijn toegespitst op minderjarige jongeren. De ZRM-Huishoudens richt zich op het functioneren van een huishouden als geheel. Met de vijf domei-nen Financiën op huishoudniveau, Huisvesting, Organisatie van huishouden, Huiselijke relaties en Sociale omgeving bepaal je de mate van zelfredzaamheid van een meerpersoonshuishouden. Wanneer kinderen deel uitmaken van een huishouden, kun je het supplement “kind(eren) in gezin” gebruiken met nog zes aanvullende domeinen: Gezinsstructuur, Lichamelijke verzorging, Emotionele ondersteuning, Socialisering, Opvang en Scholing. Op elk domein is de mate van zelfredzaamheid te scoren op vijf niveaus, van ‘’volledig zelfredzaam’’ tot ‘’acute problematiek’’. Hulpverleners kunnen deze informatie gebruiken om de best passende begeleiding aan te bieden en de ontwikkeling van de jongere of het gezin te volgen.

Borging bruikbaarheid en validiteit

De ZRM-Jongeren en de ZRM-Huishoudens zijn ontwikkeld met experts uit het veld van de jeugd- en opvoedhulp, jeugdgezondheidszorg, openbare gezondheidszorg en het sociaal domein. De bruikbaar-heid en validiteit van de instrumenten waren daarbij specifieke aandachtspunten. De eerste versies van de ZRM-jongeren, de ZRM-Huishoudens en de bijbehorende handleidingen die nu zijn gepubliceerd, zijn dan ook handzaam gereedschap voor hulpverleners in diverse disciplines die betrokken zijn bij de zorg en ondersteuning van kwetsbare personen.

Gratis te downloaden

U kunt de ZRM Jongeren en ZRM Huishoudens gratis downloaden van deze website. Ook zijn er trainingen beschikbaar voor deze instrumenten. Als u vragen heeft, horen wij dat natuurlijk graag. De ZRM-instrumenten kunnen altijd worden verbeterd en daarvoor is de feedback van gebruikers onmisbaar. Stuur uw vragen, opmerkingen of suggesties naar zrm@ggd.amsterdam.nl.

Online ZRM congres op 17 september 2020

De nieuwe instrumenten worden gepresenteerd tijdens het online ZRM congres dat op 17 september wordt gehouden. Naast presentaties over de ontwikkeling en toepassing van het ZRM-instrumentarium kunt u deelnemen aan verschillende interessante workshops. Voor meer informatie en inschrijven gaat u naar https://zrmtraining.nl/zrm-congres-2020/.

Na een jaar onderzoek is het zover: de nieuwe ZRM Huishoudens en de ZRM jongeren zijn bruikbaar bevonden en te downloaden op deze website!

Met de ZRM huishoudens breng je de zelfredzaamheid van een huishouden als geheel in kaart. Met de ZRM Jongeren kun je de zelfredzaamheid van een 12-18 jarige beoordelen.

De ZRM Jongeren (ZRM J)

De ZRM jongeren heeft de GGD Amsterdam ontwikkeld in samenwerking met het Nederlands Jeugd Instituut, Praktikon en de uitvoeringspraktijk natuurlijk. Dit instrument omvat de zelfde domeinen als de bekende ZRM voor meerderjarigen. Maar per domein gebruik je soms andere indicatoren om de zelfredzaamheid te bepalen. 

Download hier de ZRM Jongeren en de handleiding.

De ZRM Huishoudens (ZRM HH)

De ZRM huishoudens heeft de GGD Amsterdam samen met het werkveld ontwikkeld om de zelfredzaamheid van een huishouden te bepalen. Met de ZRM huishoudens bepaal je de zelfredzaamheid van een meerpersoonshuishouden op twee niveaus.

1. Je bekijkt het functioneren van het huishouden als geheel en
2. je wijst eventuele aandachtsgebieden aan bij individuele leden.

Hiermee beantwoord dit instrument aan de vraag naar instrumenten die zich niet op een individu maar op een heel gezin richten. Het instrument is te gebruiken voor particuliere meerpersoonshuishoudens met of zonder kinderen. 

Download hier de ZRM Huishoudens en de handleiding 

Het nieuwe ZRM instrumentarium

Het nieuwe ZRM instrumentarium bestaat nu uit drie complementaire meetinstrumenten. De drie instrumenten bieden kaders aan professionals om te bepalen hoe zelfredzaam individuen en gezinnen zijn. Welke instrument je inzet wordt bepaald door de ondersteuningsvraag van de cliënt en de ondersteuningsbehoefte zoals ingeschat door professionals. In nieuwe trainingen van gecertificeerde ZRM trainers leren professionals hoe deze instrumenten efficiënt en betrouwbaar in te zetten binnen hun werkveld. 

Met de opkomst van het concept Positieve Gezondheid en het daarbij behorende gespreksinstrument Mijn Positieve Gezondheid (MPG) rijzen er vragen over hoe dit instrument zich verhoudt tot de Zelfredzaamheid-Matrix (ZRM).

Beide instrumenten geven een indicatie van het functioneren van mensen op een brede set gezondheidsdimensies of levensdomeinen. Deze twee instrumenten, hoewel voor een verschillende context ontwikkeld, worden binnen het sociale domein in toenemende mate door elkaar gebruikt. Ze zijn echter geenszins onderling inwisselbaar.

Omdat wij in Amsterdam meerdere malen geconfronteerd zijn met oneigenlijk gebruik van een van beide instrumenten gaan we in dit artikel dieper in op de specifieke toepassingsmogelijkheden, c.q. beperkingen van beide instrumenten.

Lees hier het recent verschenen artikel. 

 

Op MijnZRM.nl kunnen personen voor zichzelf een Zelfredzaamheid-Matrix (ZRM) invullen en deze eventueel delen met hulpverleners. Sinds februari 2016 is MijnZRM.nl online beschikbaar voor het publiek en hier wordt dankbaar gebruik van gemaakt. Omdat deze zelfrapportage versie van de ZRM populair blijkt, zijn we begonnen aan een belangrijke update. Naar verwachting zal de nieuwe versie in het voorjaar van 2020 online staan.

Wat is Mijn ZRM.nl?

De MijnZRM is een zelfrapportage tool voor de ZRM. De “gewone” ZRM wordt door professionals, samen met cliënten ingevuld. Hierbij bepaalt de professional aan de hand van objectieve criteria de score van een cliënt. In de Mijn ZRM bepaalt de cliënt juist zelf hoe zelfredzaam hij/zij is aan de hand van concrete stellingen. De cliënt kan er vervolgens voor kiezen deze resultaten te delen met een hulpverlener. Zo kunnen de resultaten van de MijnZRM bijvoorbeeld worden gebruikt ter voorbereiding op een gesprek met een hulpverlener en kunnen bijdragen aan cliëntgerichte hulpverlening.

Hoe vaak wordt Mijn ZRM.nl gebruikt?

Sinds de publicate in februari 2016 is de MijnZRM al duizenden keren ingevuld

Waarom een update?

Momenteel zijn de stellingen in de MijnZRM gebaseerd op de Zelfredzaamheidsmatrix uit 2013. Sinds 2017 is er een verbeterde versie van de ZRM met nieuwe domeinen en aangepaste criteria. Naast een aantal inhoudelijke wijzigingen is de uitbreiding van 11 naar 13 domeinen de grootste aanpassing. Het domein Tijdsbesteding is toegevoegd en het domein ADL (Activiteiten van het Dagelijks Leven) is opgedeeld in basale ADL en instrumentele ADL. Na de update van MijnZRM.nl is deze weer in lijn is met de meest recente versie van de ZRM zoals die wordt gebruikt door instellingen om de zelfredzaamheid van hun cliënten in kaart te brengen. Ook wordt meer aandacht besteed aan de eigen beleving en waardering van cliënten.

Naar verwachting is de vernieuwde versie van MijnZRM in het voorjaar van 2020 beschikbaar op mijnzrm.nl. Ondertussen blijft de huidige versie beschikbaar.

In 2019 staat er weer veel op de onderzoek- en ontwikkelagenda van de ZRM.

  • Het ZRM-instrumentarium wordt uitgebreid met een ZRM voor jongeren en een ZRM voor huishoudens.
  • Voor de ondersteuning van de hulpverleners die de ZRM gebruiken worden in 2019 een e-learning module en een handreiking ‘moeilijke thema’s gemaakt.
  • Klantstromen in het sociaal domein worden in kaart gebracht op basis van ZRM-gegevens

 

ZRM-jongeren en ZRM-huishoudens

De ZRM-jongeren en de ZRM-huishoudens voorzien in een behoefte om de jeugd- en volwassenenzorg beter op elkaar aan te laten sluiten en te werken vanuit de visie 1-gezin-1-plan. Deze aanvullingen op het ZRM-instrumentarium worden in samenwerking met het NJI en Praktikon ontwikkeld. De ZRM-jongeren maakt het mogelijk om de zelfredzaamheid van jongeren van 12 tot 18 jaar in kaart te brengen. De ZRM-huishoudens wordt ontwikkeld om het functioneren van (meer-persoons) huishoudens te beoordelen.

E-learning

Nieuwe en ervaren gebruikers kunnen kennis en vaardigheden in het beoordelen van de ZRM oefenen en opfrissen met de e-learning module die dit jaar wordt ontwikkeld. Daarnaast komt er een handreiking voor het bespreekbaar maken van zogenaamde ‘moeilijke’ thema’s zoals middelengebruik, negatieve gedachten (geestelijke gezondheid) of eenzaamheid (sociaal netwerk).

Klantstromen sociaal domein

Naast nieuwe ontwikkeling en betere ondersteuning van gebruikers wordt ook de informatie die de ZRM oplevert beter benut in 2019. Het in kaart brengen van klantstromen in het sociaal domein is daar een goed voorbeeld van. Analyses van de doelgroepen van het aanbod voor kwetsbare groepen in de gemeente en de overlap tussen de doelgroepen van verschillende diensten en instellingen geeft niet alleen inzicht in de doelgroepen zelf maar ook in de groepen die buiten de boot vallen.

 Houd de website in de gaten voor nieuws en publicaties over deze nieuwe ZRM-activiteiten in 2019.

In oktober 2018 heeft Matty de Wit de ZRM gepresenteerd op het Law Enforcement and Public Health congres in Toronto, Canada (https://leph2018toronto.com/).

Zij heeft kort de verschillende toepassingsmogelijkheden toegelicht.

Hoewel de ZRM oorspronkelijk uit Amerika komt, bleek uit de vragen uit het voornamelijk Canadese en Amerikaanse publiek, dat deze versie van de ZRM als vernieuwend en nuttig werd ervaren.

 

Maatwerk

De ZOOM-Database brengt informatie van de Zelfredzaamheid-Matrix (ZRM) van verschillende instellingen en regio’s bij elkaar in een database.

Wanneer u als organisatie bent aangesloten bij de ZOOM-database, levert de werkgroep ZRM van de GGD Amsterdam u elk jaar een basisoutput af waarin de huidige staat van de cliënten wat betreft zelfredzaamheid wordt samengevat.

Hoe deze output eruit ziet, hangt af van uw wensen. Het gaat er immers om dat de informatie bruikbaar is voor u.

Bekijk >>hier drie voorbeelden van hoe een basisoutput eruit kan zien.

Maakt u al gebruik van de ZOOM database?

De Zelfredzaamheid-Matrix (ZRM) wordt in Nederland door steeds meer gemeenten en organisaties gebruikt om de zelfredzaamheid van kwetsbare inwoners in beeld te brengen.

In de ZOOM-Database wordt deze informatie van verschillende instellingen en regio’s gebundeld. Daarbij wordt ook aanvullende informatie verzameld. Met deze informatie kan de zelfredzaamheid van personen worden afgezet tegen achtergrondkenmerken en interventies en kan deze informatie worden vergeleken tussen regio’s en instellingen.

In onder te downloaden folder vindt u meer informatie over de ZOOM-Database, over hoe uw organisatie/gemeente deel kan nemen aan de database en hoe u van de informatie in de database gebruik kunt maken.

>> 180903-De-ZOOM-database-folder.pdf (327 downloads)

Bron:  Trots op je vak
Magazine over vakmanschap bij Werk, Inkomen, Participatie en Zorg van Divosa
Nr. 14, juni 2018

‘Breed kijken en weten hoe het écht gaat met de cliënt’

 

De Zelfredzaamheid-Matrix is de afgelopen jaren breed ingevoerd in het sociaal domein van de gemeente Amsterdam. De matrix stimuleert professionals om breder naar de situatie van hun cliënten te kijken om zo een beter beeld te krijgen op welke terreinen hulp nodig is.

Amsterdam werkt niet met wijkteams, maar met netwerken van professionals en burgers waarin de zogeheten wijkzorgallianties een ondersteunende rol hebben. Projectleider Wijkzorg Ben Booij: “Wij zorgen dat Amsterdammers op een makkelijke manier toegang krijgen tot de zorg en ondersteuning die zij nodig hebben. Ons uitgangspunt is dat de zorg zo dicht mogelijk bij de mensen is geregeld. Wij laten het aan de netwerken over hoe zij dit regelen. Wijkzorgallianties stimuleren dat het netwerk draait en iedereen zijn rol pakt.”

>>Lees meer

Professionals die met succes een officiële ZRM 2017 basistraining hebben gevolgd, kunnen vanaf nu het behaalde certificaat downloaden via ZRM.nl.

Organisaties die gebruik maken van de ZRM, wordt geadviseerd hun professionals te laten trainen door een gecertificeerd ZRM trainingsbureau. Na het volgen van een training krijgen cursisten een email met daarin een link naar ZRM.nl om hun persoonlijke certificaat te downloaden.  Met dit certificaat krijgen professionals toegang tot ondersteuning van hun persoonlijke trainer.

Facebook twitter google_plus linkedin